Adli Bilirkişi Yeminli Tercüman

Adli Bilirkişi Yeminli Tercüman

Bilirkişilik Nedir?

Bilirkişi, çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde oy ve görüşünü sözlü ya da yazılı olarak vermesi için başvurulan gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olarak tanımlanmaktadır. Kamu görevlilerinin ikinci bir meslek kolu edinme yasağı bulunmasına rağmen 657 sayılı memurlar Kanunu’nun 87. Maddesine göre ikinci bir görev olarak adli bilirkişilik yapabileceklerine ve kazanç elde edebileceklerine dair bilgi bulunmaktadır. Yeni kanun kapsamında adli bilirkişilik sistemi merkezileştirilerek Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığı kurulmuştur.

Tercümanlara dair adli bilirkişilik diğer meslek kollarından biraz daha farklı işlemektedir.

5 Mart 2013  SALI                                          Resmî Gazete                                   Sayı : 28578

YÖNETMELİK

Adalet Bakanlığından:

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNA GÖRE TERCÜMAN

LİSTELERİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA

YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ceza muhakemesinde;

a) Soruşturma veya kovuşturma evresinde meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmeyen ya da engelli olan mağdur, tanık, şüpheli veya sanığın iddia veya savunmaya ilişkin beyanlarının,

b) Kovuşturma evresinde iddianamenin okunması ve esas hakkındaki mütalaanın verilmesi üzerine sanığın kendisini daha iyi ifade edebileceğini beyan ettiği başka bir dilde yapacağı sözlü savunmasının,

Türkçeye çevrilmesi için oluşturulacak tercüman listelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik; il adlî yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları tarafından tercüman listelerinin düzenlenmesi, güncellenmesi, tercüman olarak başvurabilecek olanların uzman oldukları dillerin belirlenmesi ve nitelikleri, başvuru şekli, başvuruların değerlendirilmesi, kabulü ve listeden çıkarılma usul ve esasları ile tercümanlarca uyulması gereken ilkeleri kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 202 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,

b) İşaret dili: Duygu, düşünce istek ve ihtiyaçların ifade edilmesi amacıyla el ve vücut hareketleriyle, mimikler kullanılarak oluşturulan görsel dili,

c) Kanun: 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununu,

ç) Komisyon: İl adlî yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonunu,

d) Liste: İl adlî yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu tarafından her yıl için oluşturulan tercüman listesini,

e) Tercüman: Soruşturma ve kovuşturma evresinde mağdur, şüpheli, sanık ve tanığın beyanlarını başka bir dilden veya işaret diliyle Türkçeye çeviren gerçek kişiyi,

f) UYAP: Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemini,

g) Yıl: Takvim yılını, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Tercüman ihtiyacının belirlenmesi

MADDE 4 – (1) Komisyonlar, her yıl en geç 15 Eylül tarihine kadar, yargı çevresindeki il ve ilçe Cumhuriyet başsavcılıklarından ve ceza mahkemelerinden hangi diller ve işaret dilinde tercümana ihtiyaç olduğunun 30 Eylül tarihine kadar bildirilmesini ister.

(2) Komisyonlar, gelen bilgilerden ve başvurulardan yararlanmak suretiyle hangi dil veya diller ile işaret dilinde tercüman ihtiyacı olduğunu belirler.

İlân

MADDE 5 – (1) Komisyonlar, tercüman olarak görev yapmak isteyenlerin komisyon başkanlığına müracaat etmelerini 15 Ekim tarihine kadar ilân eder. Bu hususu il ve ilçelerdeki gerekli görülen kamu kurum ve kuruluşlarıyla, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına yazıyla bildirir.

(2) İlân, duyuru metninin il adlî yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu ve yargı çevresindeki adliyelerin divanhanesine asılması, mahallî bir gazetede ve elektronik ortamda yayımlanması suretiyle yerine getirilir. Bu konuda gerekirse diğer mutat vasıtalar da kullanılabilir.

(3) İlânda, listeye kabul edilenlerin yemin için hazır bulunmaları gereken tarih ya da tarihler de gösterilir.

Listeye kabul şartları

MADDE 6 – (1) Listeye kayıt olabilmek için tercümanın;

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması,

b) Başvuru tarihinde fiil ehliyetine sahip olması,

c) En az ilkokul mezunu olması,

ç) Başvuru tarihinde on sekiz yaşını tamamlamış olması,

d) Affa uğramış ya da ertelenmiş olsalar bile Devlete ve adliyeye karşı işlenen suçlar, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda yer alan suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflâs veya kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçlarından hükümlü olmaması veya hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmemiş olması,

e) Disiplin yönünden meslekten ya da memuriyetten çıkarılmamış veya sanat icrasından yasaklanmamış olması,

f) Komisyonun bağlı bulunduğu il çevresinde oturması veya bir meslekî faaliyeti icra etmesi,

g) Başka bir komisyonun listesinde kayıtlı olmaması,

Gerekir.

Başvuru usulü

MADDE 7 – (1) Tercüman olarak listeye kaydolmak isteyenler her yıl 31 Ekim tarihine kadar komisyona veya buralara gönderilmek üzere mahallî Cumhuriyet başsavcılıklarına bir dilekçeyle şahsen başvurur. Mahallî Cumhuriyet başsavcılıklarına verilen belgeler UYAP üzerinden ilgili komisyona gönderilir. Belgelerin asılları veya mahallî Cumhuriyet başsavcılıklarınca tasdik edilen örnekleri ayrıca ilgili komisyona ulaştırılır. Bu tarihten sonra verilen dilekçeler değerlendirmeye alınmaz.

(2) Başvuru dilekçesinde ayrıca kendisine ait bir banka hesap bilgilerinin belirtilmesi gerekir.

Başvuru dilekçesine eklenecek belgeler

MADDE 8 – (1) Başvuru dilekçesine;

a) T.C. kimlik numarası beyanı,

b) Adrese dayalı nüfus kayıt örneği,

c) Tercüman olmak istediği dil veya diller ile işaret diline ilişkin diploma, ruhsatname, sertifika gibi belgelerin aslı veya komisyonca onaylanmış örneği, böyle bir belgenin olmaması durumunda tercümanlık faaliyetini yerine getirecek derecede dil bildiğinin yazılı olarak beyanı,

ç) İki adet vesikalık fotoğraf,

d) Mezuniyet durumunu gösterir belgenin aslı veya komisyonca onaylanmış örneği,

Eklenir.

(2) Bir önceki yıla ait listede kayıtlı olanlardan birinci fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerinde sayılan bilgi ve belgeler istenmez.

Başvuruların değerlendirilmesi

MADDE 9 – (1) Başvurular, başvuranların adları, bildikleri dil veya diller ile işaret dili, varsa çalıştıkları kurum ve kuruluşların adları, açık adresleri yazılmak suretiyle komisyonca kaydedilir.

(2) Başvurular, komisyon tarafından 30 Kasım tarihine kadar değerlendirilerek 8 inci maddede belirtilen belgelerin eksik olması ya da başvuru sahibinin 6 ncı maddedeki şartları haiz olmaması hâlinde, talebin reddine karar verilir. Redde ilişkin karar ilgilisine tebliğ olunur.(3) Talepleri uygun görülenlerin adları, bildikleri dil veya diller ile işaret dili, varsa çalıştıkları kurum ve kuruluşların adları, açık adresleri yazılarak oluşturulan liste en az yedi gün süre ile adliye divanhanesine asılır ve elektronik ortamda ilân edilir.

Yemin ve etik ilkeler

MADDE 10 – (1) Listeye ilk defa kabul edilenler ile listeden kendi isteği ile çıkarılıp yeniden kabul edilenlere komisyonca daha önce belirlenen ve ilân edilen gün veya günlerde Kanunun 64 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yemin ettirilir.(2) Tercümanlar görevlerini yaparken aşağıdaki etik ilkelere uygun davranmak zorundadırlar.

a) Bağımsızlık.

b) Tarafsızlık.

c) Dürüst davranma ve doğruyu söyleme.

ç) Görevini bizzat yerine getirme.

d) Sır saklama.

e) Temel yargılama ilkelerine uygun davranma.

Listelerin ilânı

MADDE 11 – (1) Yemin eden tercümanlardan oluşan listenin bir örneği, 31 Aralık tarihine kadar Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığına, mahkemelere de duyurulmak üzere merkez ve bağlı ilçe Cumhuriyet başsavcılıklarına dağıtımlı olarak gönderilir. Liste, adliye divanhanesine asılarak ayrıca ilân edilir.

(2) Komisyonlarca hazırlanarak Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığına gönderilen listeler birleştirilerek Yargı Mevzuatı Bülteni ve elektronik ortamda yayımlanır.

Tercüman giderleri

MADDE 12 – (1) Türkçe bilmeyen ya da engelli olan şüpheli, sanık, mağdur veya tanık için görevlendirilen tercümanın giderleri, yargılama gideri sayılmaz ve bu giderler Devlet Hazinesince karşılanır.

(2) Komisyonlarca oluşturulan listelerden Kanunun 202 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında sanık tarafından seçilen tercümanın giderleri Devlet Hazinesince karşılanmaz. Bu durumda, mahkeme tercüman gideri ile vezneye yatırılması gereken süreyi belirler.

Yargılamanın sürüncemede bırakılması

MADDE 13 – (1) Kanunun 202 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, tercüman hizmetinden yararlanma hakkı, yargılamanın sürüncemede bırakılması amacına yönelik olarak kötüye kullanılamaz.

Listeden çıkarılma sebepleri

MADDE 14 – (1) Listede yer alan tercümanların;

a) Listeye kabul şartlarını sonradan kaybetmesi,

b) Kanunî bir sebep olmaksızın tercümanlık yapmaktan kaçınması,

c)  Listeden çıkarılmayı talep etmesi,

ç) 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen etik ilkeleriyle bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunması,

d) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının

(d) bendinde yer alan suçlardan hüküm giymesi veya hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olması,

durumunda adı listeden çıkarılır.

(2) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının

 (d) bendinde yer alan suçlardan hakkında kamu davası açılan kişinin ismi listede askıya alınır. Dava sonucu beraat edilmesi durumunda askıya alma işlemi kaldırılır.

Listeden çıkarılma usulü

MADDE 15 – (1) 14 üncü maddede sayılan çıkarılma sebeplerinin gerçekleşmesi hâlinde tercümanın adı komisyon kararıyla listeden çıkarılır.

(2) Listeden çıkarılmasına karar verilen tercümanlara ilişkin komisyon kararı ilgiliye tebliğ edilir ve 11 inci maddede belirtilen usule göre ilân edilir.

Listelerin yenilenmesi usulü

MADDE 16 – (1) Listeler, her yıl bu Yönetmelik hükümlerine göre yeniden düzenlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler 2013 yılı tercüman listesinin düzenlenmesi

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde komisyonlarca bu Yönetmelik hükümlerine göre tercüman listesi düzenlenir.

Yürürlük

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.

Her adli bilirkişiye UYAP sistemine giriş hakkı tanınırken adli bilirkişi tercümanlara bu hak verilmiyor. İlgili yönetmeliğe göre her sene adliyelerin Adli Yargı Komisyonları Eylül ayında duyuru yapar. Ekim ayı içinde başvurulan alır ve Aralık ayı içinde de, bir sonraki sene için, mahkemelerde çevirmenlik yapacak kişilere yemin ettirerek bir liste oluşturur. Bu da her sene aynı şekilde tekrarlanır.

Yeni Bilirkişi Sistemi Ne Sağladı?

Yeni sistem kapsamında Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı bir Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve altında 9 Bilirkişilik Bölge Kurulu mevcut. Oluşturulan kurullar dair başkanlığı adına bulundukları bölgelerdeki bilirkişilik statüsüne dahil olan herkes için de bir bilirkişilik eğitiminin alınması zorunlu hale getirildi. Bilirkişi Daire Başkanlığının bu eğitimleri hakkında detaylı bilgi Temel Eğitim Kitaplarından ve eğitimler hakkında da Bilirkişilik Eğitim İzin Verilen Kuruluşlardan edinilebilir.

Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından ilk olarak 29 Kasım 2017 tarihinde yayınlanan Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru kapsamında Ek1 Bilirkişilik Temel ve Alt Uzmanlık Alanları listesi yer alıyor ve Mütercim Tercümanlık başlığıyla G-04 kodu kapsamında bilirkişilik yetkisi tercümanlara da verilmektedir.

Açıkçası tercümanlar Ek2 Aranan Nitelikler başlığı altında geçen şartları yerine getirmeleri durumunda adliyelerde bilirkişilik statüsünde çevirmen olarak görev yapabilecekleri duyurulmuştur. 2017 yılında gerçekleştirilen bu uygulama kapsamında yeni uygulama dahilinde oluşturulan yeni bilirkişi tercümanlar ile birlikte eski listeler de işleme tabi edildi. Böylece adli yargı sürecinin aksamasının önüne geçilmiş oldu.

Tüm yeni sistem ve yapılan işlemler dahilinde gerekli şartları sağlayan ve Bilirkişilik Daire Başkanlığının duyurduğu tarihte başvurusunu yapan ve o tarihe değin adli bilirkişilik eğitimini alan tercümanlar adli bilirkişi tercüman listelerine dahil olabilecekler. Çevirmenlik beceri statüsünün tespitine katkısı olmasa da yeni sistemin katkıları eski sisteme göre daha yüksektir.

MYK Seviye 6 Çevirmen Ulusal Meslek Standardı ve Yeterlilik hazırlama çalışmaları da, Eşgüdüm Grubu’nun paylaştığı bilgilere göre tercümanlara bir devlet standardı oluşturulacak ve sınav ve belgelendirme süreci de uygulamaya konulacaktır.

Okeanos Uluslararası Çeviri ve Yeminli Tercüme şirketi eski ve yeni uygulama dahilinde kadrosundaki tercümanların adli bilirkişi listesine dahil olmaları için gerekli çalışmaları yürütmektedir.

Birçok dilde adliye tercümanlığı, adli tercümanlık ve adli bilirkişi tercüman hizmeti sağlayan Okeanos Uluslararası Çeviri ve Yeminli Tercüme şirketi tüm işlemlerde olduğu gibi adli tercüme işlemlerinde de uygun fiyat, kalite ve hızlı tercüme kriterlerini etik değerleri çerçevesinde sunmaktadır.

Daha detaylı bilgi ve fiyat teklifi için www.okeanostercume.com.tr adresimizden ya da info@okeanostercume.com.tr adresimizden ya da 0212 221 45 21 numaralı telefonumuzdan ya da 0553 910 31 32 numaralı whatsapp hattımızdan kurumsal müşteri temsilcilerimiz ile iletişime geçebilirsiniz.


Anahtar Kelimeler :

Gönderiyi Paylaş!