Hukuk çevirisi, hukuki belgelerin bir hukuk sisteminden diğerine, terminolojik ve usuli doğruluğu korunarak aktarılmasıdır. Okeanos Tercüme olarak İstanbul Perpa merkezli ofisimizden; hukuk bürolarına, avukatlık ortaklıklarına, şirket hukuk müşavirliklerine ve bireysel müvekkillere hukuki tercüme, yeminli tercüme, noter onaylı çeviri ve apostil destek hizmeti sunuyoruz.
Bu sayfa, hukuki çeviri hizmetini hukuk bürolarının gerçek belge akışı üzerinden anlatmak için hazırlandı: birleşme ve devralma (M&A) veri odası çevirilerinden tahkim dosyalarına, rekabet soruşturmalarından apostil ve KVKK/GDPR uyumuna kadar.
İçindekiler
- Hukuk Çevirisi Nedir?
- Hukuki Çevirinin Önemi ve Hata Maliyeti
- Hukuk Bürosu Profillerine Göre Çeviri İhtiyacı
- M&A ve Due Diligence Çeviri Paketi
- Tahkim ve Uluslararası Dava Dosyası Çevirisi
- Rekabet Hukuku Soruşturmaları ve Yerinde İnceleme
- Apostil, Noter ve e-Apostil Rehberi
- Gizlilik: KVKK, GDPR ve Veri Güvenliği
- Hukuki Tercüme Türleri
- Profesyonel Hukuk Çevirisi Nasıl Yapılır?
- İngilizce–Türkçe Hukuk Terimleri Sözlüğü
- Hukuki Çeviri Örnekleri ve Sık Yapılan Hatalar
- Hukuki Tercüme Fiyatları 2026
- Yeminli Hukuki Tercüme
- Hukuk Büroları İçin Kurumsal Çalışma Modeli
- Neden Okeanos Tercüme?
- Sık Sorulan Sorular
Hukuk Çevirisi Nedir?
Hukuk çevirisi (hukuki tercüme), sözleşmelerin, mahkeme kararlarının, dilekçelerin, mevzuat metinlerinin ve resmi belgelerin bir dilden diğerine hukuki anlamı, bağlayıcılığı ve usuli işlevi korunarak aktarılmasıdır.
Hukuki çeviriyi diğer uzmanlık çevirilerinden ayıran temel özellik şudur: çevirmen yalnızca iki dil arasında değil, aynı zamanda iki hukuk sistemi arasında çalışır. Türk hukuku kıta Avrupası (civil law) geleneğine bağlıyken, İngilizce hukuk metinlerinin büyük kısmı Anglo-Sakson (common law) geleneğinden gelir. Bu iki sistemde birebir karşılığı bulunmayan kurumlar vardır:
- Trust — Türk hukukunda tam karşılığı yoktur; bağlama göre “güven ilişkisi”, “yediemin”, “vakıf benzeri yapı” olarak açıklanır.
- Consideration — İngiliz sözleşme hukukunun kurucu unsurudur; Türk borçlar hukukunda karşılığı yoktur, “karşı edim” ile açıklanır.
- Equity / equitable remedy — “hakkaniyet hukuku” olarak çevrilir ancak Türk hukukundaki hakkaniyet kavramıyla aynı değildir.
- Discovery / disclosure — Türk usul hukukunda doğrudan muadili olmayan bir delil ibraz prosedürüdür.
- Estoppel — “çelişkili davranış yasağı” ile en yakın karşılığı bulunur (TMK m. 2 dürüstlük kuralı bağlamında).
Profesyonel hukuki tercümede bu tür kavramlar için üç yöntemden biri seçilir: işlevsel eşdeğerlik (hedef hukuktaki en yakın kurumla karşılama), ödünçleme + açıklama (terimi orijinal bırakıp parantezle açıklama) veya betimleyici çeviri. Hangi yöntemin kullanılacağı, çevirinin nerede kullanılacağına bağlıdır: mahkemeye sunulacak bir belgede ödünçleme ve açıklama tercih edilirken, ticari müzakere metninde işlevsel eşdeğerlik daha akıcı sonuç verir.
Hukuki Çeviri ile Genel Çeviri Arasındaki Fark
| Kriter | Genel Çeviri | Hukuki Çeviri |
|---|---|---|
| Amaç | Anlamı aktarmak | Hukuki sonucu ve bağlayıcılığı korumak |
| Terim esnekliği | Eşanlamlı kullanılabilir | Aynı terim metin boyunca birebir aynı karşılıkla kullanılır |
| Cümle yapısı | Sadeleştirilebilir | Uzun cümle yapısı ve şart dizilimi korunur |
| Hata sonucu | Anlam kaybı | Hak kaybı, geçersizlik, tazminat, ret kararı |
| Onay ihtiyacı | Genellikle yok | Yeminli tercüman, noter, apostil, konsolosluk |
| Gizlilik | Standart | NDA, veri işleyen sözleşmesi, erişim kısıtı zorunlu |
Hukuki Çevirinin Önemi ve Hata Maliyeti
Hukuk çevirisinde hata, dil hatası olarak kalmaz; doğrudan hukuki sonuç doğurur. Uygulamada en sık karşılaşılan risk başlıkları:
- Usul hatası nedeniyle ret: Mahkemeye eksik veya onaysız tercüme sunulması. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 223 uyarınca yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır; mahkeme kendiliğinden veya karşı tarafın talebi üzerine belgenin resmî tercümesini de isteyebilir.
- Sözleşmenin yanlış yorumlanması: “shall” / “may” ayrımının gözden kaçması, bir yükümlülüğü ihtiyari hale getirir.
- Sorumluluk sınırının kayması: “indemnify and hold harmless” ifadesinin tek kelimeye indirgenmesi, tazminat kapsamını daraltır.
- Süre kaybı: “within thirty (30) days of receipt” ile “within thirty (30) days of dispatch” arasındaki farkın atlanması, ihbar süresini kaçırtır.
- Tescil/başvuru reddi: Patent istemlerinde veya marka mal-hizmet listelerinde terim sapması, başvurunun kapsamını daraltır ya da reddine yol açar.
- Tahkimde delil değeri kaybı: Tahkim dilinde olmayan belgelerin tercümesiz sunulması, delilin değerlendirmeye alınmamasına neden olabilir.
Bir sözleşme çevirisinde tek bir bağlacın yeri değiştiğinde (“and” yerine “or”), edimin kümülatif mi seçimlik mi olduğu değişir. Hukuki çeviride kalite kontrol, üslup değil risk yönetimi meselesidir.
Hukuk Bürosu Profillerine Göre Çeviri İhtiyacı
Türkiye’de kurumsal hukuk pazarı tek tip değildir. Her büro profilinin belge akışı, dil çifti dağılımı, hacim dalgalanması ve teslim baskısı farklıdır. Aşağıda, Okeanos Tercüme’nin kurumsal hukuk müşterilerinde gözlemlediği başlıca profiller ve bunların tipik çeviri ihtiyaçları yer alıyor.
1) Rekabet Hukuku ve Uyum Odaklı Bağımsız Büyük Bürolar
Türkiye’de kadrolu avukat sayısı yüksek, uluslararası ağa bağlı olmayan bağımsız yapılar bu gruba girer. Rekabet Kurumu dosyaları, birleşme–devralma bildirimleri, uyum programları ve iç soruşturmalar ana iş kalemleridir.
- Tipik belgeler: Rekabet Kurumu bildirim formları, ekonomik analiz raporları, pazar tanımı çalışmaları, uyum politikaları ve etik kodları, iç soruşturma mülakat tutanakları, taahhüt metinleri, savunma dilekçeleri.
- Dil çifti: Ağırlıklı İngilizce ↔ Türkçe; global grup şirketlerinde ayrıca Almanca ve Fransızca.
- Kritik nokta: Ekonomik terminoloji ile hukuki terminolojinin bir arada yönetilmesi (ör. relevant market = ilgili pazar, SSNIP test, foreclosure = piyasa kapama).
- Teslim baskısı: Yerinde inceleme (dawn raid) sonrası 24–72 saatlik pencere.
2) Küresel Hukuk Ağı Üyesi Avukatlık Ortaklıkları
Uluslararası bir hukuk ağının Türkiye üyesi olan ortaklıklar, sınır ötesi işlemlerde çoğunlukla İngilizce çalışır ancak Türk resmi mercilerine sunulacak her belgede Türkçe versiyona ihtiyaç duyar.
- Tipik belgeler: Pay devri sözleşmeleri (SPA), pay sahipleri sözleşmeleri (SHA), hukuki görüş yazıları (legal opinion), kapanış dosyaları (closing bible), yönetim kurulu ve genel kurul kararları, vekâletnameler, imza sirküleri.
- Dil çifti: İngilizce ↔ Türkçe hâkim; grup merkezine bağlı olarak Almanca, Fransızca, Japonca, Korece.
- Kritik nokta: Bilingual (iki sütunlu) sözleşme formatı. Türkçe ve İngilizce metnin satır satır hizalanması ve “hangi dil esas alınacak” hükmünün (governing language clause) doğru kurgulanması.
- Teslim baskısı: Kapanış (closing) takvimine bağlı, saat bazında.
3) Enerji, Altyapı ve Proje Finansmanı Büroları
YEKA ihaleleri, EPC sözleşmeleri, kamu-özel işbirliği (KÖİ/PPP) projeleri ve sınır ötesi kredi paketlerinde çalışan bürolar en yüksek hacimli çeviri işlerini üretir.
- Tipik belgeler: EPC ve O&M sözleşmeleri, FIDIC bazlı yapım sözleşmeleri, imtiyaz sözleşmeleri, kredi sözleşmeleri ve teminat paketleri (ipotek, rehin, temlik), EPDK lisans dosyaları, ÇED raporları, teknik şartnameler, sigorta poliçeleri.
- Dil çifti: İngilizce ↔ Türkçe; Rusça, Arapça, Çince (finansör ve müteahhit kaynaklı).
- Kritik nokta: Hukuki + teknik hibrit metinler. Aynı dosyada mühendislik terminolojisi ile teminat hukuku terminolojisi bir arada yürür; terim veritabanının (termbase) proje bazlı tutulması şarttır.
- Hacim: Tek projede 1.000–5.000 sayfa aralığı olağandır; ekipli üretim ve tek elden terim yönetimi gerekir.
4) Fikri Mülkiyet, İlaç ve Sigorta Hukuku Büroları
Marka, patent, tasarım, ruhsatlandırma ve sigorta uyuşmazlıklarında yoğunlaşan bürolar; yüksek frekanslı, standart formatlı ve son teslim tarihi katı olan iş üretir.
- Tipik belgeler: Patent tarifname ve istemleri, PCT ulusal aşama evrakı, EPO/TÜRKPATENT yazışmaları, marka itiraz ve karşı görüş dilekçeleri, öncelik belgeleri, ihtarnameler, ilaç ruhsat dosyaları ve KÜB/KT metinleri, klinik araştırma sözleşmeleri, sigorta poliçeleri, eksper ve hasar raporları.
- Dil çifti: İngilizce ↔ Türkçe, Almanca ↔ Türkçe (EPO kaynaklı), Fransızca.
- Kritik nokta: Patent isteminde tek kelime = koruma kapsamı. “comprising” (içeren — açık uçlu) ile “consisting of” (oluşan — kapalı uçlu) farkı, istemin kapsamını doğrudan belirler ve yanlış çeviri koruma kaybına yol açar.
- Teslim baskısı: Süre kesin — TÜRKPATENT ve EPO süreleri uzatılamaz nitelikte olabilir.
5) Bankacılık, Finans ve Sermaye Piyasaları Büroları
Sendikasyon kredileri, ihraç işlemleri, halka arz ve fintech regülasyonunda çalışan bürolar.
- Tipik belgeler: LMA standardındaki kredi sözleşmeleri, ISDA çerçeve sözleşmeleri ve ekleri, izahname (prospectus) ve özet belgeler, SPK başvuru dosyaları, yatırımcı sunumları, teminat sözleşmeleri, uygunluk/uyum görüşleri, MASAK ve KYC prosedürleri.
- Dil çifti: İngilizce ↔ Türkçe ağırlıklı; Körfez işlemlerinde Arapça, Avrupa ihraçlarında Almanca ve Fransızca.
- Kritik nokta: Sayı, para birimi, faiz oranı ve tarih formatlarının sıfır hata ile aktarımı; “billion” (milyar) / “trillion” (trilyon) ve ondalık ayraç farkları (1,000.50 ↔ 1.000,50) için otomatik QA kontrolü.
6) Çok Disiplinli Ticari Hukuk ve Uyuşmazlık Çözümü Büroları
Dava, tahkim, rekabet, ticaret hukuku ve regülasyonu bir arada yürüten yapılar.
- Tipik belgeler: Dava dilekçeleri ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporları, tanık beyanları (witness statement), uzman görüşleri (expert report), delil ekleri, yabancı mahkeme kararları ve tenfiz dosyaları, ihtiyati tedbir talepleri.
- Kritik nokta: Delil ekleri genelde taranmış, el yazılı veya düşük çözünürlüklü olur; OCR + masaüstü yayıncılık (DTP) desteği ile sayfa düzeninin korunması gerekir.
7) Teknoloji ve E-Ticaret Şirketlerinin Satın Alma Süreçlerini Yöneten Bürolar
Türkiye’de son yılların en yoğun çeviri talebi bu segmentten geliyor. Büyük e-ticaret ve teknoloji platformlarının seri girişim yatırımları ve şirket satın almaları, kısa aralıklarla tekrarlayan ve son derece hızlı dönmesi gereken belge paketleri üretiyor.
- Tipik belgeler: Term sheet ve niyet mektupları (LOI/MOU), hisse alım sözleşmeleri (SPA), yatırım sözleşmeleri, pay sahipleri sözleşmeleri, ESOP/opsiyon planları, hukuki durum tespit (due diligence) raporları, veri odası (VDR) belge setleri, kullanım koşulları ve gizlilik politikaları, yazılım lisans ve SaaS sözleşmeleri, veri işleme sözleşmeleri (DPA), rekabet bildirim formları.
- Dil çifti: İngilizce ↔ Türkçe; yatırımcı yapısına göre Arapça, Çince, Korece, Rusça.
- Kritik nokta: Aynı hafta içinde 300–800 sayfalık veri odası içeriğinin çevrilmesi; hız ile terim tutarlılığının aynı anda korunması. Çeviri belleği (TM) ve terim veritabanı olmadan bu hacimde tutarlılık sağlanamaz.
- Ek ihtiyaç: Kapanış sonrası tescil aşamasında yeminli tercüme ve noter onayı; yabancı ortak varsa apostil.
8) Butik Bürolar ve Şirket İçi Hukuk Müşavirlikleri (In-house)
Küçük ekiple yüksek uzmanlık üreten butik bürolar ve şirketlerin hukuk departmanları, sürekli ancak düşük hacimli iş üretir.
- Tipik belgeler: Günlük ticari sözleşmeler, NDA’lar, tedarikçi ve bayilik sözleşmeleri, iş sözleşmeleri, ihtarnameler, kurul kararları, uyum yazıları.
- Kritik nokta: Öngörülebilir fiyat ve hızlı geri dönüş. Çerçeve sözleşme + aylık faturalandırma modeli en uygun çözümdür.
Profil–Hizmet Eşleştirme Tablosu
| Büro Profili | Ana Belge Grubu | Tipik Hacim | Kritik İhtiyaç |
|---|---|---|---|
| Rekabet & uyum | Bildirim formu, savunma, iç soruşturma | Orta–yüksek, dalgalı | 24–72 saat acil kapasite |
| Küresel ağ üyesi ortaklık | SPA, SHA, legal opinion | Yüksek, proje bazlı | İki sütunlu (bilingual) format |
| Enerji & altyapı | EPC, FIDIC, kredi & teminat | Çok yüksek | Termbase + ekipli üretim |
| Fikri mülkiyet & ilaç | Patent istemi, marka itirazı, ruhsat | Yüksek frekans | Kesin süreye uyum |
| Bankacılık & SPK | LMA, ISDA, izahname | Yüksek | Sayısal veri QA |
| Uyuşmazlık çözümü | Dilekçe, bilirkişi, delil eki | Orta–yüksek | OCR + DTP + sertifikalı çeviri |
| Teknoloji & e-ticaret M&A | VDR seti, SPA, DD raporu | Patlamalı (burst) | TM ile hızlı + tutarlı üretim |
| Butik / in-house | NDA, ticari sözleşme, ihtarname | Düşük, sürekli | Çerçeve sözleşme, sabit fiyat |
M&A ve Due Diligence Çeviri Paketi
Şirket satın alma ve birleşme işlemlerinde çeviri, işlemin kendisi kadar takvime bağlıdır. Aşağıda tipik bir M&A işleminde çeviri ihtiyacının aşama aşama nasıl doğduğunu bulacaksınız.
Aşama 1 — Ön Görüşme ve Niyet
- Gizlilik sözleşmesi (NDA) ve tek taraflı gizlilik taahhüdü
- Niyet mektubu (LOI) / mutabakat zaptı (MOU) / term sheet
- Münhasırlık (exclusivity) anlaşması
- Şirket tanıtım dosyası (teaser) ve bilgi memorandumu (IM)
Çeviri özelliği: Kısa, hızlı ve genellikle iki dilli. 24 saat içinde teslim beklenir.
Aşama 2 — Hukuki Durum Tespiti (Legal Due Diligence)
Veri odasına (VDR) yüklenen belge setinin çevirisi, M&A projelerinde çeviri hacminin %60–80’ini oluşturur. Hukuki durum tespitinde standart olarak incelenen belge kategorileri ve bunların çeviri özellikleri:
| Kategori | Belgeler | Çeviri Notu |
|---|---|---|
| Kurumsal yapı | Ana sözleşme ve tadil metinleri, ticaret sicil gazeteleri, pay defteri, genel kurul ve yönetim kurulu kararları, imza sirküleri, sermaye artırım belgeleri | Tescil aşamasında yeminli tercüme gerekebilir |
| Ticari sözleşmeler | Kilit müşteri ve tedarikçi sözleşmeleri, distribütörlük, bayilik, franchise, kira sözleşmeleri | Kontrol değişikliği (change of control) hükümleri öncelikli çevrilir |
| Finansman | Kredi sözleşmeleri, teminat ve kefalet belgeleri, ipotek/rehin sözleşmeleri, türev işlem sözleşmeleri | Çapraz temerrüt ve erken muacceliyet maddeleri kritik |
| İş hukuku | Standart iş sözleşmeleri, üst yönetim sözleşmeleri, rekabet yasağı ve gizlilik ekleri, prim/ESOP planları, toplu iş sözleşmesi, bordro özetleri | Kıdem/ihbar yükümlülüğü tabloları sayısal QA gerektirir |
| Fikri mülkiyet | Marka, patent, tasarım tescil belgeleri, alan adı kayıtları, lisans sözleşmeleri, yazılım hak devir belgeleri | Mal/hizmet sınıf listeleri birebir aktarılır |
| Gayrimenkul ve varlık | Tapu kayıtları, yapı ruhsatı ve iskân, imar durumu, kira sözleşmeleri, sigorta poliçeleri, araç ve makine ruhsatları | Resmî belge formatının korunması (DTP) |
| İzin ve ruhsatlar | Faaliyet ruhsatları, sektörel lisanslar, ÇED kararları, İSG belgeleri | Kurum adları ve belge numaraları sabit tutulur |
| Uyum | Etik kod, rüşvet ve yolsuzlukla mücadele politikaları, yaptırım taraması, KYC/AML prosedürleri, KVKK envanteri ve aydınlatma metinleri | Grup şablonlarıyla terim birliği aranır |
| Uyuşmazlıklar | Derdest dava dosyaları, ihtarnameler, icra takipleri, vergi/SGK/gümrük cezaları, hukuk müşaviri risk yazıları | Özet + tam çeviri karması genellikle en verimlisidir |
Aşama 3 — İşlem Belgeleri (Transaction Documents)
- Pay Devri / Hisse Alım Sözleşmesi (SPA) ve ekleri
- Beyan ve tekeffüller (representations & warranties) listesi
- Bilgilendirme mektubu (disclosure letter / disclosure schedule)
- Pay sahipleri sözleşmesi (SHA), oy sözleşmesi, çıkış hükümleri (drag-along / tag-along)
- Escrow (emanet hesap) sözleşmesi
- Geçiş dönemi hizmet sözleşmesi (TSA)
- Rekabet yasağı ve çalışan ayartmama (non-solicitation) taahhütleri
Çeviri özelliği: Genellikle iki sütunlu (Türkçe–İngilizce) hazırlanır. Müzakere sırasında çok sayıda revize sürümü döner; izlenen değişiklikler (track changes) korunarak sadece değişen bölümlerin çevrilmesi hem süre hem maliyet tasarrufu sağlar.
Aşama 4 — Onaylar ve Kapanış
- Rekabet Kurumu birleşme/devralma bildirim formu ve ekleri
- Sektörel düzenleyici onay dosyaları (BDDK, SPK, EPDK, BTK vb.)
- Yabancı ortak belgeleri: yetkili organ kararı, iyi hal/faaliyet belgesi (certificate of good standing), imza yetkisi belgeleri — apostilli
- Vekâletnameler (POA) — yeminli tercüme + noter + apostil zinciri
- Kapanış tutanağı ve kapanış dosyası (closing bible)
- Ticaret sicil tescil evrakı
Aşama 5 — Entegrasyon
- Grup politikalarının Türkçeleştirilmesi (etik kod, satın alma, seyahat, bilgi güvenliği)
- Çalışan bilgilendirme metinleri ve yeni iş sözleşmesi şablonları
- Marka ve alan adı devir belgeleri
- Sistem/ERP arayüz ve yardım metinleri
M&A Çevirisinde Süre ve Maliyeti Düşüren 6 Uygulama
- Önceliklendirme: Tüm veri odasını çevirmek yerine “kırmızı bayrak” belgeleri (kontrol değişikliği, teminat, dava, IP) önce çevirin.
- Özet çeviri (gist translation): Karar verici için 300 sayfalık ek yerine yapılandırılmış özet; yalnızca riskli görülen belgeler tam çevrilir.
- Çeviri belleği (TM): Aynı grubun önceki işlemlerinden gelen bellek, tekrar oranı yüksek belge setlerinde ciddi tasarruf sağlar.
- Terim veritabanı (termbase): İşlem başında büroyla mutabık kalınan 50–150 terimlik liste, tüm ekip için bağlayıcı olur.
- Sürüm yönetimi: Yalnızca değişen paragrafların çevrilmesi (delta çeviri).
- Tek irtibat noktası: Proje boyunca aynı proje yöneticisi ve aynı çekirdek çevirmen ekibi.
Tahkim ve Uluslararası Dava Dosyası Çevirisi
Tahkim yargılamasında çeviri, delilin kabul edilebilirliğini doğrudan etkiler. İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) Tahkim Kuralları m. 24 uyarınca taraflar tahkim dilini serbestçe belirleyebilir; anlaşma yoksa hakem veya hakem kurulu tüm koşulları dikkate alarak tahkim dilini tayin eder. Aynı hüküm açıkça şunu belirtir: aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim dilinde olmayan belgeler tercümeleriyle birlikte sunulur. ISTAC kurallarında tahkim yeri, taraflar aksini kararlaştırmadıkça İstanbul’dur (m. 23).
Tahkim Dosyasında Çevrilen Belgeler
- Tahkim talebi (request for arbitration) ve cevabı
- Dava ve cevap dilekçeleri (statement of claim / defence), karşı dava
- Tahkim şartı içeren asıl sözleşme ve ekleri
- Tanık beyanları (witness statements)
- Uzman/bilirkişi raporları (expert reports) — teknik ve kuantum (zarar hesabı) raporları
- Delil ekleri (exhibits): yazışmalar, e-postalar, tutanaklar, hakediş dosyaları, teknik çizimler
- Usul emirleri (procedural orders) ve Terms of Reference
- Nihai karar (award) ve tenfiz/iptal davası evrakı
Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi
Yabancı mahkeme veya hakem kararının Türkiye’de icra edilebilmesi için tenfiz davası açılır. Bu dosyada tipik olarak şunlar çevrilir: kesinleşmiş karar metni, kesinleşme şerhi, tebligat belgeleri, apostil şerhi ve varsa konsolosluk onayı. Belgelerin yeminli tercüme ile sunulması ve orijinallerinin apostilli olması, dosyanın usulden reddedilmemesi için kritiktir.
e-Discovery ve Yüksek Hacimli Delil Setleri
Uluslararası uyuşmazlıklarda binlerce e-posta ve belgenin taranması gerekebilir. Uyguladığımız kademeli yaklaşım:
- Tarama çevirisi: Belgenin ilgili olup olmadığını belirlemek için hızlı, düşük maliyetli özet.
- Seçilmiş tam çeviri: İlgili bulunan belgelerin insan çevirmen tarafından tam çevirisi.
- Sertifikalı çeviri: Dosyaya sunulacak nihai delillerin doğruluk beyanı (certificate of accuracy) ile birlikte teslimi.
Duruşma ve Müzakere Tercümanlığı
Tahkim duruşmalarında, tanık dinlemelerinde ve müzakere toplantılarında ardıl (consecutive) veya simültane (simultaneous) tercüman desteği sağlanır. Duruşma tercümanlığında tercümanın dosya terminolojisine önceden hâkim olması, yazılı çeviriyle aynı ekibin çalışmasıyla mümkün olur.
Rekabet Hukuku Soruşturmaları ve Yerinde İnceleme
Rekabet hukuku dosyaları, çeviri sektöründeki en yüksek zaman baskılı işlerdendir. Yerinde inceleme (dawn raid) sonrasında el konulan yazışmaların gözden geçirilmesi ve savunma hazırlığı çoğunlukla günlerle ölçülen bir takvimde yürür.
- Soruşturma öncesi: Uyum programları, yerinde inceleme rehberleri, çalışan eğitim materyalleri.
- İnceleme sırasında/sonrasında: El konulan e-posta ve belge setlerinin hızlı taranması, ilgili olanların tam çevirisi.
- Savunma aşaması: Yazılı savunma, ek savunma, ekonomik analiz raporları, sözlü savunma toplantısı materyalleri.
- Birleşme/devralma bildirimi: Bildirim formu, pazar payı verileri, grup yapısı şemaları, taahhüt (commitment) metinleri.
- Global paralel dosyalar: Aynı işlem birden fazla ülkede bildirime tabi olduğunda, bildirim setlerinin diller arası tutarlılığı.
Gizlilik notu: Bu tür dosyalarda avukat–müvekkil gizliliği ve ticari sır koruması esastır. Okeanos Tercüme, rekabet dosyalarında adanmış ekip, sınırlı erişim ve proje sonrası güvenli imha uygular.
Apostil, Noter ve e-Apostil Rehberi
Apostil Nedir?
Apostil, bir ülkede düzenlenen resmî belgenin başka bir ülkede geçerli sayılabilmesi için yapılan tasdik işlemidir. Dayanağı, 5 Ekim 1961 tarihli “Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi” (Lahey Apostil Sözleşmesi)‘dir. Türkiye bakımından sözleşme 29 Eylül 1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Apostil şerhi taşıyan belge, sözleşmeye taraf diğer ülkelerde ayrıca konsolosluk tasdikine gerek kalmadan kabul edilir.
Türkiye’de Apostil Vermeye Yetkili Makamlar
| Belge Türü | Yetkili Makam | Örnek Belgeler |
|---|---|---|
| İdari belgeler | Valilikler (vali, vali yardımcısı, hukuk işleri müdürü) ve kaymakamlıklar | Nüfus kayıt örneği, diploma, sağlık raporu, ticaret sicil belgesi, vergi levhası |
| Adli belgeler | Ağır ceza mahkemesi kuruluşu bulunan merkezlerdeki Adalet Komisyonu Başkanlıkları | Mahkeme kararı, adli sicil kaydı, noter onaylı belgeler, savcılık evrakı |
e-Apostil
Adalet Bakanlığı’nın elektronik apostil uygulamasıyla, adli sicil kaydı ve mahkeme kararlarına ilişkin belgeler için apostil şerhi çevrimiçi alınabilmektedir. e-Devlet kimlik doğrulaması ile başvuru yapılır; yurt dışında yaşayanlar Türkiye’ye gelmeden işlem tamamlayabilir ve belgeyi teslim alan taraf apostilin doğruluğunu çevrimiçi teyit edebilir.
Doğru Sıralama: Önce Çeviri mi, Önce Apostil mi?
Uygulamada en sık yapılan hata sıralamanın karıştırılmasıdır. Genel kural:
- Türkiye’de düzenlenen belgenin yurt dışında kullanılması: Belge → (gerekiyorsa noter onayı) → apostil → yeminli tercüme → tercümenin noter onayı → (bazı ülkelerde tercüme onayına ikinci apostil).
- Yurt dışında düzenlenen belgenin Türkiye’de kullanılması: Belge kaynak ülkede apostillenir → Türkiye’de yeminli tercüme → noter onayı → ilgili kuruma sunum.
- Apostil Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkeler: Apostil yerine konsolosluk tasdiki zinciri uygulanır (ilgili bakanlık onayı + ülkenin Türkiye’deki konsolosluğu).
Önemli: Belgeyi talep eden kurumun (mahkeme, üniversite, ticaret sicili, konsolosluk) istediği sıralama ülkeden ülkeye değişebilir. İşlem öncesi talep eden kurumdan yazılı gereklilik listesi almanızı öneririz; Okeanos Tercüme olarak bu doğrulamayı sizin adınıza yapabiliriz.
Hukuk Bürolarında Apostil En Çok Hangi Belgelerde Gerekir?
- Vekâletnameler (yurt dışındaki müvekkil adına dava/işlem)
- Yabancı ortağın yetkili organ kararları ve imza yetkisi belgeleri
- Certificate of good standing / incorporation belgeleri
- Yabancı mahkeme kararları ve kesinleşme şerhleri (tenfiz)
- Miras dosyalarında veraset belgeleri ve ölüm kayıtları
- Aile hukuku dosyalarında evlilik, boşanma ve doğum kayıtları
- Yabancı personel için diploma ve adli sicil belgeleri (çalışma izni)
Gizlilik: KVKK, GDPR ve Veri Güvenliği
Hukuk büroları için çeviri tedarikçisi seçiminde fiyat ve hızdan önce gelen kriter gizliliktir. Çevirisi yapılan bir dava dosyası veya due diligence seti, hem avukatın sır saklama yükümlülüğü hem de kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamındadır.
Çeviri Bürosunun Hukuki Konumu
Kişisel veri içeren belgelerin çevrilmesinde çeviri bürosu tipik olarak veri işleyen (processor) sıfatını taşır; hukuk bürosu veya müvekkil ise veri sorumlusu (controller) konumundadır. Bu ilişkinin yazılı bir veri işleyen sözleşmesi (DPA) ile kurulması, KVKK ve GDPR uyumu bakımından beklenen standarttır.
Yurt Dışına Aktarım
6698 sayılı KVKK’nın yurt dışına aktarım rejimi 2024 yılında yapılan değişiklikle GDPR yapısına yaklaştırılmıştır. Aktarım; yeterlilik kararı bulunması, yoksa uygun güvencelerin sağlanması (standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları, taahhütname gibi) ya da istisnai/arızi hallerin varlığı koşuluyla mümkündür. Kişisel Verileri Koruma Kurumu bu konuda ayrıntılı bir rehber ve standart sözleşme metinleri yayımlamıştır.
Pratik sonucu şudur: belgeleriniz yurt dışındaki bir sunucuya veya yurt dışındaki bir serbest çevirmene gönderiliyorsa, bu bir yurt dışı aktarımıdır ve hukuki dayanağı olması gerekir. Tedarikçinize mutlaka sorun:
- Belgeler hangi ülkedeki sunucuda saklanıyor?
- Çevirmen kadrosu nerede bulunuyor?
- Makine çevirisi kullanılıyor mu; kullanılıyorsa hangi motor ve veriler eğitimde kullanılıyor mu?
- Proje sonrası veriler ne zaman ve nasıl imha ediliyor?
Okeanos Tercüme’nin Gizlilik Uygulamaları
- Her proje öncesi karşılıklı veya tek taraflı gizlilik sözleşmesi (NDA); talep halinde büronun kendi NDA şablonu kullanılır.
- Tüm çevirmen ve editörlerle imzalı gizlilik taahhüdü.
- Bilmesi gereken (need-to-know) ilkesiyle proje bazlı erişim; belge seti tüm ekibe değil yalnızca atanmış kişilere açılır.
- Güvenli dosya transferi; e-posta eki yerine şifreli yükleme tercih edilir.
- Halka açık ücretsiz makine çeviri araçlarına gizli belge yüklenmesi yasaktır.
- Proje kapanışında mutabık kalınan sürede güvenli imha ve talep halinde imha beyanı.
- Talep üzerine veri işleyen sözleşmesi (DPA) imzalanması.
Hukuk Büroları İçin Tedarikçi Kontrol Listesi
- Yazılı NDA ve DPA imzalanıyor mu?
- Çevirmen zinciri şeffaf mı; taşeronlaştırma yapılıyorsa bildiriliyor mu?
- Veriler yurt içinde mi tutuluyor?
- Erişim kayıtları (log) tutuluyor mu?
- Kalite süreci belgeli mi (ör. ISO 17100 çeviri hizmetleri standardı)?
- Hata halinde düzeltme ve sorumluluk rejimi sözleşmede tanımlı mı?
- Acil durum kapasitesi (48 saat içinde 200+ sayfa) taahhüt ediliyor mu?
Hukuki Tercüme Türleri
1. Sözleşme Çevirileri
- İş sözleşmeleri, istihdam ve yönetici hizmet sözleşmeleri
- Kira, gayrimenkul satış vaadi ve inşaat sözleşmeleri
- Ticari sözleşmeler, distribütörlük ve acentelik anlaşmaları
- Franchise ve bayilik sözleşmeleri
- Gizlilik anlaşmaları (NDA), rekabet yasağı ve çalışan ayartmama taahhütleri
- Yazılım lisans, SaaS ve bulut hizmet sözleşmeleri
- Ortak girişim (JV) ve pay sahipleri sözleşmeleri
- Tedarik, üretim ve fason imalat sözleşmeleri
- Veri işleme sözleşmeleri (DPA) ve standart sözleşme metinleri
2. Mahkeme ve Dava Belgeleri
- Dava dilekçeleri, cevap ve ikinci cevap dilekçeleri
- Mahkeme kararları, gerekçeli kararlar ve kesinleşme şerhleri
- Bilirkişi raporları, uzman görüşleri ve karşı görüşler
- Tanık beyanları ve ifade tutanakları, duruşma zabıtları
- İstinaf ve temyiz başvuruları
- İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri
- Tenfiz ve tanıma dosyaları
- İcra takip evrakı ve ödeme emirleri
- İhtarnameler ve noter ihbarları
3. Resmî Belgeler ve Kimlik Evrakları
- Nüfus kayıt örneği ve kimlik belgeleri
- Pasaport tercümesi ve vize evrakları
- Diploma, transkript ve denklik belgeleri
- Evlilik cüzdanı, boşanma kararları ve nüfus olay belgeleri
- Doğum ve ölüm belgeleri, veraset ilamı
- Adli sicil kaydı ve iyi hal belgeleri
- Vekâletnameler ve muvafakatnameler
4. Ticari ve Kurumsal Hukuki Belgeler
- Şirket ana sözleşmesi, tadil metinleri ve iç yönergeler
- Ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi ve sicil tasdiknamesi
- Yönetim kurulu ve genel kurul kararları, hazirun cetvelleri
- İmza sirküleri ve imza beyannameleri
- Patent, faydalı model, marka ve tasarım başvuru/tescil belgeleri
- Lisans ve teknoloji transfer sözleşmeleri
- Sigorta poliçeleri, hasar dosyaları ve eksper raporları
- Finansal tablolar, bağımsız denetim raporları ve dipnotlar
5. Mevzuat ve Uyum Metinleri
- Kanun, yönetmelik, tebliğ ve genelge çevirileri
- AB müktesebatı ve uyum belgeleri
- Kurumsal uyum politikaları ve etik kodlar
- Yaptırım (sanctions) ve ihracat kontrolü değerlendirmeleri
- Aydınlatma metinleri, açık rıza formları ve çerez politikaları
Profesyonel Hukuk Çevirisi Nasıl Yapılır?
1. Uzmanlık Alanının Belirlenmesi
Her hukuki metin farklı bir alt uzmanlığa girer ve çevirmen ataması buna göre yapılır:
- Medeni Hukuk: Aile, miras, eşya ve şahıs hukuku
- Borçlar ve Ticaret Hukuku: Sözleşmeler, şirketler, rekabet, kıymetli evrak
- Ceza Hukuku: Suç ve ceza, ceza muhakemesi, infaz
- İdare ve Vergi Hukuku: Kamu yönetimi, idari yargı, vergi uyuşmazlıkları
- İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku: İş sözleşmeleri, işe iade, SGK
- Fikri ve Sınai Haklar: Marka, patent, tasarım, telif
- Bankacılık ve Sermaye Piyasası Hukuku
- Uluslararası Hukuk ve Tahkim: Milletlerarası özel hukuk, yatırım tahkimi
- Bilişim ve Veri Koruma Hukuku: KVKK, GDPR, e-ticaret
2. Terminoloji Araştırması ve Terim Yönetimi
- Kaynak ve hedef ülkenin hukuk sistemleri karşılaştırılır
- İşlevsel eşdeğer kavramlar araştırılır; birebir karşılık yoksa açıklamalı çözüm belirlenir
- Müvekkil/büro tarafından onaylanmış terim veritabanı (termbase) oluşturulur
- Şirket adları, unvanlar, kurum adları ve tanımlı terimler (defined terms) sabitlenir
- Gerektiğinde alan uzmanı hukukçudan görüş alınır
3. Çeviri Teknolojisi ve Tutarlılık
Yüksek hacimli hukuki projelerde çeviri belleği (translation memory) kullanılır. Bu, makine çevirisi değildir: daha önce insan çevirmen tarafından çevrilmiş ve onaylanmış cümlelerin yeniden kullanılmasını sağlayan bir tutarlılık aracıdır. Faydaları:
- Aynı büronun tüm dosyalarında terim ve üslup birliği
- Tekrar eden bölümlerde süre ve maliyet avantajı
- Sözleşme revize sürümlerinde yalnızca değişen kısımların çevrilmesi
- Otomatik kalite kontrolü: sayı, tarih, para birimi, tanımlı terim ve boş segment taraması
4. Dört Aşamalı Kalite Kontrol
- Çeviri: Alan uzmanı çevirmen tarafından yapılır.
- Revizyon (düzeltme): İkinci bir uzman, kaynak ve hedef metni karşılaştırarak kontrol eder.
- Son kontrol: Proje yöneticisi bütünlük, format, sayısal veri ve teslim şartlarını denetler.
- Müşteri onayı: Teslim öncesi büro/müvekkil geri bildirimi terim veritabanına işlenir.
Bu akış, çeviri hizmetleri için uluslararası kalite standardı olan ISO 17100‘ün öngördüğü “çevirmen + ayrı bir revizör” ilkesiyle uyumludur.
5. Teslim Formatı ve Masaüstü Yayıncılık
- Word, PDF, Excel, PowerPoint; taranmış belgeler için OCR
- Kaynak belgenin sayfa düzeni, tablo yapısı ve numaralandırması korunur
- İki sütunlu (bilingual) sözleşme formatı
- Madde numaralarının birebir eşleşmesi — çapraz referansların bozulmaması
- Kaşe, mühür, imza ve el yazısı notlar için açıklama parantezleri: [imza], [mühür: …], [okunamıyor]
İngilizce–Türkçe Hukuk Terimleri Sözlüğü
Türkiye’de en çok talep gören hukuki çeviri dili İngilizcedir. Bunun başlıca nedenleri: İngilizcenin uluslararası iş dili olması, sınır ötesi sözleşmelerin çoğunlukla İngilizce düzenlenmesi, çok uluslu şirketlerin yaygınlığı ve yabancı yatırımcı ilgisidir. Aşağıda alan bazlı, genişletilmiş bir terim sözlüğü bulacaksınız.
Genel Hukuk ve Usul Terimleri
| İngilizce | Türkçe | Not |
|---|---|---|
| Legal entity | Tüzel kişi | Şirketler hukuku |
| Natural person | Gerçek kişi | Şahıs hukuku |
| Breach of contract | Sözleşmeye aykırılık / sözleşme ihlali | Borçlar hukuku |
| Force majeure | Mücbir sebep | TBK m. 136 bağlamında değerlendirilir |
| Hardship | Aşırı ifa güçlüğü | TBK m. 138 |
| Statute of limitations | Zamanaşımı | Hak düşürücü süre ile karıştırılmamalı |
| Preclusive period | Hak düşürücü süre | Re’sen dikkate alınır |
| Due process | Usul güvenceleri / adil yargılanma | Anayasa m. 36 |
| Burden of proof | İspat yükü | HMK m. 190 |
| Standing (locus standi) | Dava ehliyeti / sıfat | Aktif–pasif husumet |
| Jurisdiction | Yargı yetkisi / görev | Bağlama göre “yetki” veya “görev” |
| Venue | Yetkili mahkeme (yer bakımından) | — |
| Governing law | Uygulanacak hukuk | Sözleşme standart maddesi |
| Severability | Bölünebilirlik | Kısmi geçersizlik hükmü |
| Entire agreement | Tam anlaşma / bütünlük | Önceki görüşmeleri geçersiz kılar |
| Waiver | Feragat / haktan vazgeçme | — |
| Assignment | Devir / temlik | Alacağın temliki: TBK m. 183 |
| Novation | Yenileme (tecdit) | TBK m. 133 |
| Set-off | Takas | TBK m. 139 |
| Estoppel | Çelişkili davranış yasağı | Tam eşdeğer değildir; TMK m. 2 |
| Good faith | Dürüstlük kuralı / iyiniyet | Objektif–sübjektif ayrımına dikkat |
| Notice period | İhbar süresi / bildirim süresi | — |
| Default | Temerrüt | — |
| Liquidated damages | Götürü tazminat / cezai şart | TBK m. 179 vd. |
| Indemnify and hold harmless | Tazmin etmek ve zarardan ari tutmak | Tek kelimeye indirgenmemeli |
| Specific performance | Aynen ifa | — |
| Termination for convenience | Sebep göstermeksizin fesih | — |
Şirketler Hukuku ve M&A Terimleri
| İngilizce | Türkçe | Not |
|---|---|---|
| Merger & Acquisition (M&A) | Birleşme ve devralma | TTK m. 134 vd. |
| Share Purchase Agreement (SPA) | Pay devri / hisse alım sözleşmesi | — |
| Shareholders’ Agreement (SHA) | Pay sahipleri sözleşmesi | — |
| Due diligence | Hukuki durum tespiti / gerekli özen incelemesi | — |
| Representations and warranties | Beyan ve tekeffüller (garantiler) | SPA’nın çekirdeği |
| Disclosure letter | Bilgilendirme mektubu | Beyanlara istisna getirir |
| Covenant | Taahhüt | Yapma/yapmama borcu |
| Condition precedent | Ön koşul / kapanış öncesi koşul | — |
| Closing | Kapanış | Signing ile ayrı tarih olabilir |
| Escrow | Emanet hesap / şartlı emanet | — |
| Earn-out | Performansa bağlı bedel | — |
| Change of control | Kontrol değişikliği | DD’de kırmızı bayrak |
| Drag-along right | Birlikte satma hakkı (sürükleme) | — |
| Tag-along right | Birlikte satılma hakkı (etek tutma) | — |
| Pre-emption right | Öncelikli alım hakkı / rüçhan | — |
| Squeeze-out | Ortaklıktan çıkarma | TTK m. 208 |
| Articles of association | Esas sözleşme / ana sözleşme | — |
| Board resolution | Yönetim kurulu kararı | — |
| General assembly | Genel kurul | — |
| Quorum | Toplantı ve karar nisabı | — |
| Certificate of good standing | Faaliyet belgesi / iyi hal belgesi | Apostil gerekir |
| Power of attorney (POA) | Vekâletname | Noter + apostil zinciri |
| IPO | Halka arz | Sermaye piyasaları |
| Prospectus | İzahname | SPK onayına tabi |
| Non-disclosure agreement (NDA) | Gizlilik sözleşmesi | — |
Ceza Hukuku Terimleri
| İngilizce | Türkçe | Açıklama |
|---|---|---|
| Indictment | İddianame | Savcılığın hazırladığı suçlama belgesi |
| Acquittal | Beraat | Sanığın suçsuz bulunması |
| Conviction | Mahkûmiyet | Sanığın suçlu bulunması |
| Plea bargaining | Ceza pazarlığı | Türk hukukunda bu kurum yoktur; ABD sisteminde kullanılır |
| Detention on remand | Tutukluluk | CMK m. 100 vd. |
| Judicial control | Adli kontrol | Tutuklamaya alternatif |
| Suspect / accused / defendant | Şüpheli / sanık | İddianamenin kabulüyle sıfat değişir |
| Statement / testimony | İfade / tanıklık | — |
| Search and seizure | Arama ve elkoyma | — |
| Extradition | İade (suçluların iadesi) | — |
| Money laundering | Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama | TCK m. 282, MASAK |
| Deferral of the announcement of the verdict | Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) | Türk hukukuna özgü |
Tahkim ve Uyuşmazlık Çözümü Terimleri
| İngilizce | Türkçe | Not |
|---|---|---|
| Arbitration clause | Tahkim şartı | Sözleşmede yer alır |
| Arbitration agreement | Tahkim sözleşmesi | Ayrı belge olabilir |
| Seat of arbitration | Tahkim yeri | ISTAC’ta aksi kararlaştırılmadıkça İstanbul |
| Language of arbitration | Tahkim dili | Tercüme yükümlülüğünü belirler |
| Arbitral tribunal | Hakem kurulu | — |
| Terms of reference | Görev belgesi | — |
| Statement of claim / defence | Dava / cevap dilekçesi | — |
| Witness statement | Tanık beyanı | Yazılı sunulur |
| Expert report | Uzman görüşü / bilirkişi raporu | Taraf uzmanı ayrımına dikkat |
| Exhibit | Delil eki | Numaralandırma korunur |
| Award | Hakem kararı | — |
| Setting aside / annulment | İptal davası | MTK m. 15 |
| Recognition and enforcement | Tanıma ve tenfiz | MÖHUK; New York Sözleşmesi |
| Interim measure | İhtiyati tedbir | — |
| Mediation | Arabuluculuk | Ticari davalarda dava şartı |
Fikri Mülkiyet Terimleri
| İngilizce | Türkçe | Not |
|---|---|---|
| Claim (patent) | İstem | Koruma kapsamını belirler |
| Description / specification | Tarifname | — |
| Prior art | Tekniğin bilinen durumu | — |
| Novelty | Yenilik | Patentlenebilirlik şartı |
| Inventive step | Buluş basamağı | — |
| Comprising | İçeren | Açık uçlu — kapsam geniş |
| Consisting of | …-den oluşan | Kapalı uçlu — kapsam dar |
| Utility model | Faydalı model | — |
| Opposition | İtiraz | TÜRKPATENT / EPO |
| Trademark infringement | Marka hakkına tecavüz | SMK m. 29 |
| Likelihood of confusion | Karıştırılma ihtimali | — |
| Well-known trademark | Tanınmış marka | — |
| Licence (exclusive / non-exclusive) | İnhisari / inhisari olmayan lisans | — |
| Royalty | Lisans bedeli / isim hakkı | — |
İş Hukuku ve Veri Koruma Terimleri
| İngilizce | Türkçe | Not |
|---|---|---|
| Severance pay | Kıdem tazminatı | — |
| Notice pay | İhbar tazminatı | — |
| Reinstatement claim | İşe iade davası | — |
| Just cause termination | Haklı nedenle fesih | İK m. 24–25 |
| Valid reason | Geçerli neden | İş güvencesi bağlamı |
| Non-compete undertaking | Rekabet yasağı taahhüdü | TBK m. 444 vd. |
| Non-solicitation | Çalışan/müşteri ayartmama | — |
| Data controller | Veri sorumlusu | KVKK / GDPR |
| Data processor | Veri işleyen | Çeviri bürosunun tipik sıfatı |
| Explicit consent | Açık rıza | — |
| Privacy notice | Aydınlatma metni | — |
| Cross-border data transfer | Yurt dışına veri aktarımı | KVKK m. 9 |
| Standard contractual clauses | Standart sözleşme | Kurul tarafından yayımlanır |
| Binding corporate rules | Bağlayıcı şirket kuralları | — |
| Data breach | Veri ihlali | Bildirim yükümlülüğü doğurur |
Hukuki Çeviri Örnekleri ve Sık Yapılan Hatalar
Örnek 1 — İş Sözleşmesi
Kaynak (İngilizce): “The Employee shall be entitled to annual leave of twenty-five (25) working days per calendar year, which shall accrue on a pro rata basis during the first year of employment.”
Doğru çeviri: “Çalışan, takvim yılı başına yirmi beş (25) iş günü yıllık izin hakkına sahip olacaktır; bu hak, ilk çalışma yılında oransal olarak tahakkuk edecektir.”
Hatalı çeviri: “İşçi her yıl 25 gün tatil hakkına sahip olacak ve ilk yılda da bu hakka sahip olacaktır.”
Fark: “working days” (iş günü ≠ takvim günü), “accrue” (tahakkuk) ve “pro rata” (oransal) terimlerinin atlanması, ilk yıl için tam hak doğduğu izlenimi yaratır.
Örnek 2 — Mahkeme Kararı
Kaynak: “The Court hereby grants plaintiff’s motion for summary judgment and finds defendant liable for breach of fiduciary duty.”
Doğru çeviri: “Mahkeme, işbu kararıyla davacının özet yargılama (summary judgment) talebini kabul eder ve davalıyı güvene dayalı yükümlülüğün ihlalinden sorumlu bulur.”
Not: Summary judgment, Türk usul hukukunda birebir karşılığı olmayan bir Anglo-Sakson kurumudur. “Kesin hüküm” olarak çevrilmesi yanlıştır; kesin hüküm (res judicata) bambaşka bir kavramdır. Doğru yaklaşım, işlevsel açıklama + orijinal terimin parantez içinde korunmasıdır.
Örnek 3 — Sorumluluk Sınırlaması
Kaynak: “In no event shall either Party be liable for any indirect, incidental, special, punitive or consequential damages, including loss of profit, whether in contract, tort or otherwise.”
Doğru çeviri: “Hiçbir durumda Taraflardan hiçbiri; sözleşmeden, haksız fiilden veya başka bir sebepten kaynaklansın, kâr kaybı dâhil olmak üzere dolaylı, arızi, özel, cezai veya sonuç niteliğindeki zararlardan sorumlu olmayacaktır.”
Uyarı: Punitive damages (cezai tazminat) Türk hukukunda kural olarak tanınmaz. Çeviride terim korunmalı, ancak hukuki değerlendirme avukata bırakılmalıdır — çevirmen terimi “manevi tazminat” gibi başka bir kuruma dönüştüremez.
Örnek 4 — Tahkim Şartı
Kaynak: “Any dispute arising out of or in connection with this Agreement shall be finally settled under the Arbitration Rules of the Istanbul Arbitration Centre. The seat of arbitration shall be Istanbul and the language of the arbitration shall be English.”
Doğru çeviri: “İşbu Sözleşme’den kaynaklanan veya bu Sözleşme ile bağlantılı her türlü uyuşmazlık, İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Kuralları uyarınca nihai olarak çözümlenecektir. Tahkim yeri İstanbul, tahkim dili İngilizce olacaktır.”
Fark: “arising out of or in connection with” ifadesindeki ikinci kısım kapsamı genişletir; “kaynaklanan” ile yetinmek tahkim şartının kapsamını daraltır.
Örnek 5 — Ön Koşul (Condition Precedent)
Kaynak: “Completion is conditional upon the Purchaser obtaining unconditional clearance from the Turkish Competition Authority.”
Doğru çeviri: “Kapanış, Alıcı’nın Rekabet Kurumu’ndan koşulsuz izin almasına bağlıdır.”
Fark: “unconditional clearance” ifadesinde “unconditional” atlanırsa, taahhütlü (şartlı) izin de koşulu sağlamış sayılır — bu, işlemin ekonomisini değiştirir.
Sık Yapılan 10 Hukuki Çeviri Hatası
- “shall” / “may” karışması: Yükümlülük ile takdir yetkisi birbirine dönüşür.
- Tanımlı terimlerin (defined terms) küçük harfe düşürülmesi: “Ürün” ile “ürün” farklı hukuki kapsamdır.
- Aynı terim için birden çok karşılık kullanmak: “agreement” bir yerde “sözleşme”, diğerinde “anlaşma” — tutarsızlık yorum tartışması yaratır.
- Uzun cümlelerin bölünmesi: Şart–sonuç ilişkisi ve istisna zinciri kopar.
- Çapraz referansların kayması: “as set out in Clause 8.2” ifadesinin madde numarasının kontrol edilmemesi.
- Tarih ve sayı formatı: 03/04/2026 (GG/AA mı AA/GG mi?), 1,500.00 ↔ 1.500,00.
- Kurum adlarının çevrilmesi: Yabancı mahkeme ve kurum adları çevrilmez, açıklaması eklenir.
- Yazıyla ve rakamla yazılan tutar çelişkisi: Kaynak metinde çelişki varsa çevirmen düzeltmez, dipnotla bildirir.
- Common law kurumlarının zorla Türk hukukuna oturtulması: “trust”, “consideration”, “discovery” gibi.
- Kaşe, mühür ve el yazısı notların atlanması: Resmî belge çevirilerinde bunlar da aktarılmalıdır.
Hukuki Tercüme Fiyatları 2026
Standart Hukuki Tercüme Fiyatları
| Dil Çifti | Birim Fiyat (1.000 karakter) | KDV Dâhil |
|---|---|---|
| İngilizce ↔ Türkçe | 120 TL | 144 TL |
| Almanca ↔ Türkçe | 150 TL | 180 TL |
| Fransızca ↔ Türkçe | 170 TL | 204 TL |
| Rusça ↔ Türkçe | 170 TL | 204 TL |
| Arapça ↔ Türkçe | 180 TL | 216 TL |
Diğer diller ve nadir dil çiftleri için lütfen teklif talep ediniz.
Ek Ücret Politikamız
Hızlı teslimat ve aşağıdaki uzmanlık alanları için ek ücret alınmamaktadır:
- Patent ve marka hukuku
- Finans ve bankacılık hukuku
- Sigorta hukuku
- Tahkim ve alternatif uyuşmazlık çözümü
- Rekabet hukuku ve uyum
- Birleşme ve devralma (M&A) dosyaları
Fiyat Hesaplama Örneği
5.000 karakterlik bir İngilizce sözleşmenin Türkçeye çevrilmesi:
- Karakter sayısı: 5.000
- Birim fiyat: 120 TL (1.000 karakter)
- Hesaplama: 5.000 ÷ 1.000 × 120 = 600 TL
- KDV (%20): 120 TL
- Toplam: 720 TL
Yüksek Hacimli Projelerde Fiyatlandırma
M&A veri odası, tahkim dosyası veya proje finansmanı gibi 200 sayfa üzeri işlerde:
- Hacim indirimi: Sayfa aralığına göre kademeli indirim uygulanır.
- Tekrar indirimi: Çeviri belleğinden gelen birebir ve benzer eşleşmeler indirimli fiyatlandırılır.
- Revize sürüm avantajı: Sözleşmenin ikinci ve sonraki turlarında yalnızca değişen bölümler ücretlendirilir.
- Çerçeve sözleşme: Yıllık hacim taahhüdüne bağlı sabit birim fiyat ve aylık faturalandırma.
Kesin fiyat için belgelerinizi gönderin; karakter analizi ve tekrar oranı raporuyla birlikte teklifinizi hazırlayalım.
Yeminli Hukuki Tercüme
Yeminli Tercüme Nedir?
Yeminli tercüme, bir notere bağlı olarak yemin zaptı düzenlenmiş tercüman tarafından yapılan ve tercümanın imza ve kaşesiyle doğruluğu beyan edilen tercümedir. Türkiye’de yeminli tercümanlık, 1512 sayılı Noterlik Kanunu ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 96. maddesi çerçevesinde yürütülür. Bu düzenlemeye göre noter, çeviriyi yapacak kişinin ilgili dili bildiğine diplomasını veya diğer belgelerini görerek kanaat getirir; tercüman usulüne uygun yemin eder ve yemin tutanağında adı, soyadı, doğum tarihi, öğrenim durumu ve bildiği diller kaydedilir.
Yeminli Tercüme ile Noter Onaylı Tercüme Farkı
| Yeminli Tercüme | Noter Onaylı Tercüme | |
|---|---|---|
| Yapan | Yemin zaptı bulunan tercüman | Aynı tercüman + noter onayı |
| Üzerinde | Tercümanın kaşe ve imzası | Ayrıca noter mührü ve tasdik şerhi |
| Kullanım | Birçok kurumda kabul edilir | Resmî işlemlerin çoğunda zorunlu |
| Süre/Maliyet | Daha hızlı ve ekonomik | Noter harcı eklenir |
Yeminli Tercüme Gereken Durumlar
- Mahkemeye sunulacak belgeler (HMK m. 223 kapsamında resmî tercüme talebi)
- Ticaret sicili tescil işlemleri ve şirket kuruluşu
- Vize başvuruları ve konsolosluk işlemleri
- Üniversite başvuruları ve denklik işlemleri
- Nüfus müdürlüğü ve evlilik işlemleri
- Tapu işlemleri ve gayrimenkul devri
- Çalışma ve oturma izni başvuruları
- Vergi dairesi ve SGK işlemleri
Yeminli Tercüme Süreci
- Belge alanında uzman tercüman tarafından çevrilir.
- Yeminli tercüman kontrol eder, kaşeler ve imzalar.
- Gerekli hallerde noter tasdiki alınır.
- Yurt dışı kullanımı için apostil veya konsolosluk onayı tamamlanır.
Yurt Dışı Kullanım İçin “Sertifikalı Çeviri”
Bazı ülkelerin mahkemeleri, üniversiteleri ve göçmenlik makamları Türk noter sistemi yerine, çeviri bürosunun antetli kâğıdına düzenlenmiş doğruluk beyanı (certificate of accuracy / certified translation statement) talep eder. Bu beyanda çevirmenin yetkinliği, çevirinin kaynak belgeye uygunluğu, tarih ve imza yer alır. Okeanos Tercüme, talep edilen ülkeye göre uygun onay tipini belirleyerek teslim eder.
Hukuk Büroları İçin Kurumsal Çalışma Modeli
Hukuk bürolarıyla proje bazlı değil, süreklilik esaslı çalışıyoruz. Kurumsal müşterilerimize sunduğumuz standart yapı:
- Adanmış proje yöneticisi: Tek irtibat noktası, tüm dosyalarınızın geçmişine hâkim.
- Çekirdek çevirmen ekibi: Büronuza sabit atanmış çevirmen ve revizör kadrosu; üslup ve terim sürekliliği.
- Büroya özel terim veritabanı: Sizin onayladığınız karşılıklar tüm işlerde bağlayıcı.
- Çeviri belleği: Geçmiş dosyalarınız birikerek maliyeti düşürür.
- Hizmet seviyesi taahhüdü (SLA): Teklif süresi, teslim süresi ve acil iş kapasitesi yazılı olarak belirlenir.
- Çerçeve sözleşme: Sabit birim fiyat, hacim indirimi, aylık toplu faturalandırma.
- Gizlilik altyapısı: NDA + DPA, sınırlı erişim, güvenli transfer, güvenli imha.
- Acil durum kapasitesi: Yerinde inceleme, kapanış veya duruşma öncesi hafta sonu/gece çalışması.
- Dosya arşivi: Mutabık kalınan süre boyunca güvenli saklama; sonrasında imha.
Tipik Teslim Süreleri
| İş Tipi | Hacim | Standart Teslim | Acil Teslim |
|---|---|---|---|
| NDA, ihtarname, kısa sözleşme | 1–5 sayfa | Aynı gün | 2–4 saat |
| Ticari sözleşme | 10–30 sayfa | 1–2 iş günü | 24 saat |
| SPA / SHA ve ekleri | 50–120 sayfa | 3–5 iş günü | 48–72 saat (ekipli) |
| Dava/tahkim dosyası | 100–300 sayfa | 5–10 iş günü | Ekipli hızlandırma |
| Veri odası (VDR) seti | 300+ sayfa | Programlı teslim | Öncelikli parti teslimi |
Süreler dosyanın karmaşıklığına, formatına (taranmış/düzenlenebilir) ve dil çiftine göre değişir. Kesin süre teklif aşamasında yazılı olarak bildirilir.
Neden Okeanos Tercüme?
15 Yılı Aşkın Deneyim
- Hukuki tercüme alanında 15 yılı aşkın kesintisiz hizmet
- 10.000’den fazla tamamlanmış hukuki çeviri projesi
- İstanbul Perpa merkezli, Türkiye geneli ve uluslararası hizmet
Uzman Kadro
- Hukuk alanında deneyimli çevirmen ve revizörler
- Alt uzmanlık bazlı (M&A, tahkim, IP, iş hukuku) ekip ataması
- Sürekli mesleki gelişim ve terminoloji eğitimi
Kalite Güvencesi
- ISO 17100 çeviri hizmetleri standardına uygun çalışma düzeni
- Dört aşamalı kalite kontrol (çeviri → revizyon → son kontrol → onay)
- Hata halinde ücretsiz düzeltme garantisi
Hız ve Erişilebilirlik
- 24 saat içinde teslim imkânı
- 7/24 müşteri desteği
- Online sipariş, güvenli dosya yükleme ve proje takibi
Şeffaf Fiyat
- Karakter bazlı, sürpriz kalem içermeyen fiyatlandırma
- Kurumsal müşterilere hacim indirimi ve aylık faturalandırma
- Uzmanlık alanı ve acil teslim için ek ücret yok
Müşteri Yorumları
★★★★★ Hukuk Bürosu
“Şirketimizin uluslararası sözleşmelerinin çevirisinde Okeanos Tercüme ile çalışıyoruz. Hukuki terminolojiye hâkimiyetleri ve zamanında teslimatları sayesinde işlerimiz aksamadan devam ediyor.”
★★★★★ Akademisyen
“Hukuk alanındaki akademik makalelerimin çevirisinden çok memnun kaldım. Hem kaliteli hem uygun fiyatlı bir hizmet aldım.”
★★★★★ Şirket Sahibi
“Almanya’daki ortağımızla yapacağımız anlaşmanın çevirisi için başvurmuştuk. Profesyonel yaklaşımları sayesinde anlaşmamız sorunsuz imzalandı.”
İletişim ve Hizmet Bölgeleri
İstanbul Merkez Ofis
- Adres: Perpa Ticaret Merkezi, 34384 Şişli / İstanbul
- Telefon: 0212 221 45 21
- WhatsApp: 0553 910 31 32
- E-posta: info@okeanostercume.com.tr
Hizmet Verdiğimiz Bölgeler
- İstanbul ve tüm ilçeleri (Şişli, Beşiktaş, Kadıköy, Levent, Maslak, Ataşehir dâhil)
- Ankara, İzmir, Bursa ve tüm büyükşehirler
- Türkiye geneli online hizmet
- Uluslararası projeler ve yurt dışı hukuk büroları
Online Hizmet Avantajları
- Güvenli dosya yükleme sistemi
- Anında fiyat teklifi
- Proje takip sistemi
- Online ödeme imkânı
SSS – Sık Sorulan Sorular
1. Hukuki çeviri ne kadar sürede tamamlanır?
Standart hukuki çeviriler 1–3 iş günü içinde tamamlanır. Acil dosyalarda 24 saat içinde, kısa belgelerde aynı gün teslim yapılabilir. Süre; sayfa sayısına, belgenin formatına ve dil çiftine göre değişir.
2. Hangi dillerde hukuki tercüme yapıyorsunuz?
İngilizce, Almanca, Fransızca, Rusça, Arapça, İspanyolca ve İtalyanca başta olmak üzere 50’den fazla dilde hukuki tercüme hizmeti veriyoruz.
3. Yeminli tercüme ile noter onaylı tercüme arasındaki fark nedir?
Yeminli tercüme, noterde yemin zaptı bulunan tercümanın kaşe ve imzasıyla teslim edilir. Noter onaylı tercümede buna ek olarak noterin tasdik şerhi ve mührü bulunur. Resmî kurumların çoğu noter onayı ister; talep eden kurumun gerekliliğini önceden teyit etmenizi öneririz.
4. Hukuki tercüme fiyatları nasıl hesaplanır?
Fiyatlandırma kaynak metindeki 1.000 karakterlik birimler üzerinden yapılır. Dil çifti, hacim ve teslim süresine göre değişir. Yüksek hacimli dosyalarda tekrar oranı ve hacim indirimi uygulanır.
5. Gizlilik konusunda hangi garantileri veriyorsunuz?
Tüm belgeleriniz gizlilik sözleşmesi (NDA) kapsamındadır. Talep halinde veri işleyen sözleşmesi (DPA) imzalıyoruz. Belgelere yalnızca projeye atanmış personel erişir; proje sonrası mutabık kalınan sürede güvenli imha uygulanır.
6. Belgelerimiz makine çevirisine mi veriliyor?
Hayır. Gizli belgeler halka açık makine çeviri araçlarına yüklenmez. Yüksek hacimli projelerde kullandığımız çeviri belleği (TM), makine çevirisi değil; daha önce insan çevirmen tarafından onaylanmış cümlelerin tutarlılık amacıyla yeniden kullanılmasını sağlayan bir araçtır.
7. Hatalı tercüme durumunda ne yapıyorsunuz?
Tespit edilen hatalar ücretsiz olarak düzeltilir. Kalite garantimiz kapsamında revizyon talepleriniz önceliklidir.
8. Hangi dosya formatlarını kabul ediyorsunuz?
Word, PDF, Excel, PowerPoint, taranmış görüntü dosyaları ve CAD çizimleri dâhil tüm yaygın formatları kabul ediyoruz. Taranmış belgelerde OCR ve sayfa düzeni (DTP) desteği sağlanır.
9. Sözleşmeyi iki sütunlu (Türkçe–İngilizce) olarak teslim edebilir misiniz?
Evet. Uluslararası işlemlerde tercih edilen iki sütunlu format, madde numaraları ve çapraz referanslar birebir hizalanarak hazırlanır.
10. Sözleşmenin yeni sürümünde sadece değişen kısımları çevirebilir misiniz?
Evet. Çeviri belleği ve sürüm karşılaştırması ile yalnızca değişen paragrafları çevirir, izlenen değişiklikleri (track changes) koruyarak teslim ederiz. Bu, müzakere turlarında ciddi süre ve maliyet tasarrufu sağlar.
11. Apostil işlemini siz yapıyor musunuz?
Apostil şerhini yetkili makamlar verir: idari belgelerde valilikler ve kaymakamlıklar, adli belgelerde ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adalet komisyonu başkanlıkları. Okeanos Tercüme, doğru sıralamayı planlar, evrak hazırlığını yapar ve süreç takibinde destek verir.
12. Önce çeviri mi yaptırmalıyım, önce apostil mi?
Türkiye’de düzenlenmiş bir belgeyi yurt dışında kullanacaksanız genellikle önce apostil, sonra yeminli tercüme yapılır. Yurt dışında düzenlenmiş bir belgeyi Türkiye’de kullanacaksanız belge kaynak ülkede apostillenir, ardından Türkiye’de yeminli tercümesi yapılır. Kesin sıralamayı belgeyi talep eden kurumdan teyit etmeniz gerekir.
13. e-Apostil nedir?
Adalet Bakanlığı’nın elektronik apostil uygulamasıdır. Adli sicil kaydı ve mahkeme kararlarına ilişkin belgeler için e-Devlet üzerinden çevrimiçi apostil alınabilir; belgeyi teslim alan taraf apostilin doğruluğunu internet üzerinden teyit edebilir.
14. Tahkim dosyamda tüm delilleri çevirtmem gerekir mi?
Kural olarak tahkim dilinde olmayan belgeler tercümeleriyle birlikte sunulur (ISTAC Tahkim Kuralları m. 24). Uygulamada maliyeti yönetmek için kademeli yaklaşım tercih edilir: önce tarama/özet çevirisi, ardından ilgili bulunan belgelerin tam çevirisi.
15. Yabancı mahkeme kararının tenfizi için hangi belgeler çevrilir?
Kesinleşmiş karar metni, kesinleşme şerhi, tebligat belgeleri ve varsa apostil/konsolosluk onayları yeminli tercüme ile Türkçeye çevrilir.
16. Due diligence sürecinde tüm veri odasını çevirmek zorunda mıyım?
Hayır. Uygulamada en verimli yöntem önceliklendirmedir: kontrol değişikliği hükümleri, teminatlar, davalar ve fikri mülkiyet belgeleri tam çevrilir; kalan set için yapılandırılmış özet çeviri hazırlanır. Bu yaklaşım hem süreyi hem maliyeti belirgin ölçüde düşürür.
17. Hukuk büromuz için sabit ekip atanabilir mi?
Evet. Kurumsal müşterilerimize adanmış proje yöneticisi ve sabit çekirdek çevirmen ekibi atıyoruz. Büronuza özel terim veritabanı ve çeviri belleği oluşturuyoruz.
18. Patent istemi çevirisinde nelere dikkat ediyorsunuz?
İstem çevirisinde koruma kapsamını belirleyen ifadeler birebir korunur. Örneğin “comprising” (içeren) açık uçlu, “consisting of” (…-den oluşan) kapalı uçlu kapsam ifade eder; bu ayrımın kaybolması korumanın daralmasına veya genişlemesine yol açar.
19. Duruşma veya müzakere için sözlü tercüman sağlıyor musunuz?
Evet. Tahkim duruşmaları, tanık dinlemeleri, noter işlemleri ve müzakere toplantıları için ardıl ve simültane tercüman desteği veriyoruz. Yazılı çeviriyi yapan ekiple aynı terminolojiye hâkim tercüman ataması yapılır.
20. Kurumsal müşteriler için özel avantajlarınız var mı?
Evet. Çerçeve sözleşme, hacim indirimi, öncelikli hizmet, aylık toplu faturalandırma, SLA taahhüdü ve acil durum kapasitesi sunuyoruz.
Hukuki Çeviri Talebiniz İçin Bize Ulaşın
Okeanos Tercüme olarak; 15 yılı aşkın deneyimimiz, ISO 17100 çeviri hizmetleri standardına uygun kalite düzenimiz, alanında uzman tercüman kadromuz ve müşteri memnuniyeti odaklı hizmet anlayışımızla hukuk bürolarının, şirket hukuk müşavirliklerinin ve bireysel müvekkillerin yanındayız.
Sözleşmeden tahkime, due diligence’tan apostile kadar tüm hukuki çeviri ihtiyaçlarınız için belgelerinizi gönderin; karakter analizi, teslim planı ve fiyat teklifinizi hazırlayalım.
- Telefon: 0212 221 45 21
- WhatsApp: 0553 910 31 32
- E-posta: info@okeanostercume.com.tr
- Online teklif: www.okeanostercume.com.tr

