Sözlü Çeviri ve Tercüme

sözlü çeviri

Sözlü Tercüme dünyada 1970’lerde ortaya çıkan ve ülkemizde 80’lerde dilbilimden ayrı bir bilim olarak ele alınan çeviri bilim, daha ileriki yıllarda ise kendi içinde de alt dallara ayrılmıştır. Bu ayrım en temel düzeyde, çevirinin sözlü ya da yazılı olmasıdır.  Türkiye’de 1960-70 yılları arasında kısa süreli kurslarla başlayarak 80’lerde üniversitelerde (Hacettepe, Boğaziçi gibi) uygulamalı eğitimler sayesinde faaliyete geçmiştir. Sözlü Tercüme, aslında yüzyıllardır en eski toplumlardaki ticari, siyasi anlaşmalardan günümüz online çevirilerine değin uzun bir yolculuğun ürünüdür.

Sözlü Çeviri Nedir?

Kısaca anlatmak gerekirse, birbirinden farklı dilleri konuşan milletlerden gelen insanların yüz yüze ya da uzak mesafelerde sözlü çevirmen aracılığı ile andaş ya da ardıl olarak kolaylıkla iletişime geçebilmesi ve bilgi akışı sağlayabilmesi için verilen bir hizmet türüdür. Sözlü çeviri her zaman iki dil arasında yapılmamaktadır.

Bazen bir dil köprü olarak kullanılır ve bu köprü dil iki farklı dili birbirine bağlar. Bugün bunun en büyük örneği, lingua franca olarak kullanılan İngilizcenin genellikle çevirmenler tarafından köprü dil olarak kullanılmasıdır. Örneğin Türk bir firma, Japon bir firma ile anlaşma yapmak istemektedir. Ancak, Japonca çevirmenleri yoktur. Japon firmada da Türkçe çevirmen bulunmamaktadır. Bu nedenle anlaşmayı iki dilde de ortak çeviri yapılabilecek İngilizce üzerinden yapmaktadırlar. Böylece sözlü çevirinin sadece iki farklı dil değil; bazen bir ortak dil üzerinden de gerçekleştiğine tanık oluyoruz.

sözlü çeviri
sözlü çeviri

Sözlü Çeviri Türleri

Yazılı çeviride hukuk, iktisat, tıp vb. türler olduğu gibi sözlü çeviri de kendi içinde birçok türlere ayrılmaktadır.  Bunların başında ilk olarak yapılış biçimine göre andaş çeviri ve ardıl çeviri gelir.

Andaş çeviri (simültane çeviri); çeviri sırasında çevirmenin konuşmacı ile eş zamanlı olarak diğer dile çeviri yapma sürecidir. Bu nedenle, pratik düşünme ve sakinlik gerektirir. Genelde kabiniçi ya da kabindışı yapıldığında (özellikle de uzun süren çevirilerde) birden fazla çevirmen kullanılır. Böylece hatalı çevirilerin ve olası talihsizliklerin de önüne geçilmiş olur. Eş zamanlı çeviri yapan kişiler, genellikle konferans çevirmenliği yapmayı tercih eder.

Ardıl çeviride ise eş zamanlı çeviriye göre not alabilmeniz ve düşünebilmeniz için daha fazla zamanınınız kalır. İlk konuşmacı, konuşmasını sürdürürken çevirmen tarih, özel isim gibi önemli ibareleri kısaltma ve semboller ile not alır. Bu sayede herhangi bir bölümü kaçırmaz. Ardıl çeviri her zaman çevirmenin sesli aktarımı ile gerçekleşmez. Bazen bir çevirmen diğer konuşmacının yanında durarak ona fısıltı yoluyla çeviriyi gerçekleştirir. Bunun yanı sıra hem ardıl hem de andaş çeviri telefon görüşmesi ile de sağlanmaktadır.

Sözlü Tercüme Fiyatları

Sözlü çevirmenlik yazılı çeviride olduğu gibi kesin ücretlerle sınırlandırılabilecek bir meslek türü olmadığı bilinmelidir. Her çevirmen hem tecrübesi hem de çeviri yaptığı dile göre günlük (1/2 ve 1/1 gün) olarak farklı ücretlerle çalıştırılmaktadır. Bu ücretler, aracı çeviri bürolarının belirlediği fiyat politikasına göre de değişmektedir.

En fazla tercih edilen çeviri dillerinden birisi İngilizcedir.  İngilizceyi baz alırsak ardıl çeviri yapan bir çevirmenin maliyetinin ½ günlük 250 TL ile 400 TL arası olduğunu söyleyebiliriz. Buna bağlı olarak size olacak ücretlendirmesi de 350 TL ile 600 TL arasında fiyatlama yapılmaktadır.

Bu eş zamanlı çevirmenler için daha fazladır. Ancak mahkeme çevirmenliği gibi türlerde çeviriler yapıldıktan sonra çevirmenin ücreti hakim tarafından belirlenmektedir. Bu nedenle ücret, hakimin kararına kalmıştır.

Sözlü Çeviri Alanları

Ardıl ve andaş çeviriye ek olarak, sözlü çevirinin de yazılı çeviri gibi konularına göre alanları vardır.

Bu alanlar;

  • Toplum çevirmenliği
  • Mahkeme çevirmenliği
  • Polis çevirmenliği
  • Spor çevirmenliği
  • Sağlık çevirmenliği
  • Çatışma ortamı çevirmenliği
  • Afette rehber çevirmenlik

Mahkemede çevirmenlik yapan çevirmenler bilir kişi olarak geçer ve yapılan çevirilerin ne ek eksik ne fazla, tam olarak konuşmacının beyanı ile uyması çok önemlidir.

Adli yeminli tercüman olmak için belgeleriniz ile her yıl açılan il adliye ilanlarına başvurunuzu yapmanız gerekmektedir.

Spor çevirmenliği; genellikle takımlarda çalıştırılan yabancı uyruklu sporcular ve yurtdışında basın açıklamaları bulunan direktörler için kullanılmaktadır.

Afette çevirmenlik ise AFAD, Kızılay gibi kuruluşların acil durumlarda kaza bölgelerine çevirmen göndermeleri ya da bu konularda düzenlenen yabancı ülkelerdeki konferanslarda uygulanmaktadır.

Adli Çevirmenlik için Başvuru Örneği 2021

 

Bu gönderiyi paylaş